کتاب شپش (حال به هم زن ها) اثر الیس گرول ترجمه شیدا میرزایی نشر میچکا

موجودات و حشرات زیادی در اطراف ما هستند که اغلب تصور می‌کنیم حال به هم زن و چندش‌آور هستند. مخصوصاً حشرات یا جوندگان کوچکی مثل مو یا شپش.

این‌ موجودات با توجه به جثه کوچکی که دارند در نگاه ما انسان‌ها بسیار کوچک و بی‌ارزش هستند. در یک نگاه کلی آن‌ها موجوداتی هستند که انسان‌ها با دیدنشان حالشان بد می‌شود، چه کسی از دیدن یک کرم یا حتی یک لیسه داخل کاهویی که برای سالاد آماده شده، حالش بد نمی‌شود؟

به‌طور کلی و با یک نگاه کلیشه‌ای، این نوع موجودات چندش‌آور و حال به هم‌زن هستند، اما یک نگاه عمیق و از نزدیک ممکن است دیدگاه ما را به‌ کلی تغییر دهد.

لازمه این کار هم دانستن درباره آن‌هاست. مثلاً شاید این را ندانیم که لیسه‌ها نقش مهمی در تجزیه سبزی‌ها و تبدیل‌شدن آن‌ها به کود دارند. یا عنکبوت‌ها با خوردن حشرات نقش مهمی در تعادل طبیعت بازی می‌کنند.

مجموعه کتاب‌های حال به هم‌زن‌ها می‌خواهد نگاه ما را نسبت به حشرات و بعضی از جوندگان تغییر دهد. اولین کاری هم که می‌کند آن است که اطلاعات مفیدی به خواننده می‌دهد.

مثلاً در مورد شپش‌ها شاید کسی نداند که بدن آن‌ها شفاف است و می‌شود داخلشان را دید. اما این را هم می‌دانیم که شپش برای سلامت مو اصلا مناسب نیست. یا این‌که در جهان بیش از ۴۰ هزار نوع عنکبوت وجود دارد و آن‌ها می‌توانند همه‌جا زندگی کند.

همچنین در مورد کرم‌ها این است که بعضی از آن‌ها آن‌قدر کوچک هستند که برای دیدنشان نیاز به میکروسکوپ هست، اما طول بعضی از کرم‌ها به ۳۵ متر می‌رسد.

با این توصیف‌ها از موجوداتی مثل کرم و شپش و لیسه و …، تصور نکنید که با مجموعه کتاب‌های علمی روبرو هستید، نه؟ زیرا این مجموعه با بقیه کتاب‌های علمی تفاوت دارد. فرق آن‌ها در جذابیت‌شان است.

دو چیز هست که کتاب‌ها را جذاب کرده است:
روایت جذاب
نویسنده در این مجموعه درباره موجودات حال به هم زن به‌گونه‌ای سخن رانده که اگر کتابی را شروع کردی تا تمام نشده کنار نمی‌گذاری!

طنز
طنز کتاب و نحوه بیانش خواننده را در طول مجموعه شگفت‌زده می‌کند.

این را اضافه کنم که طنز فقط کلامی نیست، یعنی در متن نیست که نویسنده طنز به‌ کاربرده. در تصاویر هم طنز دیده می‌شود. امکان ندارد کرم، لیسه، عنکبوت و حتی موش‌های را در این مجموعه بینی و با لبخندی آن‌ها را نگاه نکنی!

به نظرم وقتی کسی این مجموعه را بخواند حتماً نظرش در مورد حشرات و موجودات کوچک و به قول ما حال به هم‌زن‌ها عوض می‌شود.

ممکن است حتی از آن‌ها خوشش بیاید یا حتی اگر هم خوشش نیاید دیگر مثل قبل با دیدنشان آن‌ها را زیر پا له نمی‌کند. نهایت این‌که سعی می‌کند از آن‌ها فاصله بگیرد.

تا یادم نرفته بگویم حال بهم‌زن‌های این مجموعه شامل جانوران زیر است:
– وزغ
– موش
– کرم
– مگس
– عنکبوت
– لیسه